Tagarchief: vragen

Zwemmen door dikke lijm

Ik zag de vraag van Viktor Staudt voorbij trekken op Twitter. Op het eerste gezicht een goeie vraag. En toch was er iets wat mijn denken deed blokkeren. Het voelt dan alsof mijn brein een kwartslag draait en dat mijn gedachten condenseren en samengeperst worden tot een ondoordringbare, dikke vloeibare massa waaruit geen enkelvoudige gedachte meer los te maken valt.

In het Nederlands noem ik het vaak dat mijn denken dan voelt als zwemmen door dikke lijm. In het Engels zeg ik ‘Questions like these clogg up my mind.’ Ik geef u dit even mee omdat ik niet op dezelfde manier tot ‘talig’ (conceptueel) denken kom als de meesten onder jullie. En hoewel het relevant is voor wat er gebeurt als ik dit soort vragen zie, wil ik me hier echter beperken tot alleen maar dit voorbeeld van hoe deze vraag mijn brein een kwartslag deed draaien.

Kijk nog eens even naar de vraag en bedenk wat u hierop zou kunnen antwoorden.

Ik herlees met u mee.

  1. Ik zie de woorden zich ontvouwen, begrijp elk woord individueel, maar de combinatie die ze vormen maakt de vraag op zich al groter dan dat ze hoeft te zijn.
  2. Ik begrijp elk woord op zich, als individueel begrip en concept
  3. Tegen het einde van de zin zit alles vast in mijn denken.
  4. Ik keer terug naar het begin van de tekst.
  5. Ik veronderstel dat de vraag niet aan mij gericht is, want ik ben geen rolstoeler.
  6. De lijm in mijn hoofd wordt dikker.
  7. Ik denk: Ik ben dan wel geen rolstoeler, maar wel een ‘dromend wezen’ én ik loop én ik heb benen.
  8. Elk van deze gedachten roepen nieuwe gedachten op.
  9. Ik blijf hangen op de criteria uit het vorig punt en hoewel ik geen ‘rolstoeler’ ben en me dus niet aangesproken hoef te voelen, blijven de ‘restgedachten’ voor ‘verstopping’ in mijn geest zorgen en kan ik ook niet verder om de vraag van Viktor terzijde te leggen.
  10. Mijn brein blijft zoeken naar ‘begrijpen’.
  11. Ik moet dat wat de vraag als ervaring teweegbrengt een plaats te geven.

Tot dusver mijn erg beknopte samenvatting van wat er zich afspeelt bij alleen maar het herlezen van de vraag zoals u net deed.

Herkent u zich al in dit eerste stuk van het antwoord ? Het hoeft niet precies hetzelfde te zijn wat door uw gedachten gaat, maar misschien herkent u het systeem wel. Indien niet dat hebt u gelijk een beetje idee dat er zich, naast het proberen te lezen van een vraag als deze, samen met het begrijpen en ordenen van woorden gelijktijdig in mijn denken ook nog een proces gaande is van wat deze woorden nu precies trachten uit te drukken én wat Viktor nu eigenlijk vraagt. In dit stappenplan laat ik dan nog de sensorische verwerking van buitenaf en binnenin buiten beschouwing.

De vraag van Viktor dan : ‘als je droomt’ veronderstelt al een bepaalde opvatting van dromen. Daar – en vergeef me het woord- loop ik al op vast. Hoe kan iemand weten hoe anderen dromen? En of (zo) al dromen? En of dat dromen steeds ‘zien’ is? Ook dat ‘lopen’. Dat gaat dan weer uit van de vooronderstelling dat iemand eerst nog liep alvorens hij in een rolstoel terecht kwam. Spreekt Viktor dan tot alle rolstoelers of alleen diegenen die eerst liepen ? En waarom denk ik hierover, ik liep, loop nog steeds en zit niet in een rolstoel. Dus wat zou deze vraag mij dan aanbelangen ? En nog kan ik ze niet terzijde leggen. Viktor loopt niet, ik wel. Dat is een groot verschil en toch delen we gezamenlijk het ‘voortbewegen’. Elk op onze eigen manier. Misschien is het dat wel dat maakt dat ik nog steeds in de vraag blijf hangen. Ik ga verder en lees ‘2 gezonde benen’. Dus spreekt hij dan alleen tot diegenen die eerst 2 benen hadden en liepen? Of doet het er voor hem niet toe? Is dit alleen maar een manier van spreken? Zou dit het zijn wat me triggert en mijn denken doet vastlopen?

Nee, meestal is het altijd ‘meer’, het is nooit eenvoudig. Ik merk nog wat op: ‘gezonde’ benen. Benen zijn voor mij objecten met een functie. Uit de context leid ik af dat het hier om de functie lopen gaat. Ik blijf denken. Het woord gezond duidt immers op een toestand. En hebben benen wel een toestand? Kunnen benen wel ‘gezond’ zijn? Benen alleen, op zichzelf, zijn niets. Ook niet in staat tot bewegen. Dus hebben benen altijd ‘iets’ nodig dat ze in beweging zet. De rest van wat er bij die benen hoort: een mens (misschien een paard als het om benen gaat). Dus wat die benen gezond maakt, is dat ze hun ‘normale’ functie kunnen vervullen. En zo gaat het nog wel even verder. Dit is de reden waarom ik nooit kan antwoorden op dit soort vragen. Ze zijn te groot, ze vooronderstellen te veel. ‘This is what cloggs up my mind’.

Ik grinnik even. Want zelfs ‘geen benen’, in dit geval, hebben een functie. Ze zetten aan tot bewegen. En dat is wat Viktor doet!

Ik wil u ook nog duidelijk zeggen dat ik geen afbreuk doe aan Viktor Staudt zelf noch aan zijn vraag. Zijn vraag (en ik vermoed Viktor zelf ook) peilt naar gedeelde ervaringen, een gemeenschappelijke deler. Dat op zich – en daarmee de man zelf ook- vraagt al om respect. Wat hij doet met zijn beknopte vraagstelling is niet anders dan wat ik doe met mijn betoog: ervaringen delen, bewustzijn (awareness) losmaken. Het verschil zit er echter in dat tegen de tijd dat ik dit betoog heb uitgeschreven het Twittergesprek waarschijnlijk al ten einde is en hij verder kan met de ervaringen die hij zelf deelde en anderen met hem deelden.

Beste Viktor, ik waardeer jouw strijden en streven. Ik kijk vol bewondering naar hoe jij met 1 vraag de mens in beweging zet. Ik mag misschien dan nog benen hebben, maar jij hebt iets wat ik mis: bondigheid. Dat is wat ik van jou wil leren! Dank je wel Viktor voor je vraag, ze bewoog me en bracht me al een eind verder.